Wat is TBS

TBS staat voor terbeschikkingstelling. De rechter kan deze maatregel opleggen aan mensen die een zwaar misdrijf pleegden en daarvoor geheel of gedeeltelijk ‘ontoerekeningsvatbaar’ zijn verklaard. Het misdrijf kan de dader niet (volledig) aangerekend worden, doordat hij lijdt aan een persoonlijkheidsstoornis en/of een ernstige psychiatrische stoornis. Daardoor bestaat ook het gevaar dat zij opnieuw in de fout gaan.

Als het delict gedeeltelijk wel kan worden aangerekend, kan de rechter voor dat deel een gevangenisstraf opleggen. De TBS start dan daarna. In bepaalde gevallen kan de rechter afzien van het opleggen van straf, terwijl wel sprake is van toerekeningsvatbaarheid. De TBS start dan meteen.

Terbeschikkingstelling kent twee varianten:

  1. TBS met bevel tot verpleging. Deze variant wordt in een tbs-kliniek ten uitvoer gelegd.
  2. TBS met voorwaarden. Hierbij is geen sprake van opname in een tbs-kliniek. Houdt men zich echter niet aan de door de rechter opgestelde voorwaarden, dan kan hij de voorwaardelijke TBS alsnog omzetten in een TBS mét bevel tot verpleging en komt de betrokkene alsnog in een tbs-kliniek.

Veiligheid van de samenleving

De sector TBS draagt op twee manieren bij aan de veiligheid van de samenleving. Allereerst worden tbs-gestelden met bevel tot verpleging behandeld in een beveiligde gesloten inrichting waardoor zij gedurende hun behandeling zo min mogelijk een gevaar zijn voor anderen. Daarnaast is de behandeling van tbs-gestelden gericht op het verkleinen van de kans op herhaling van een (zwaar) delict.

Behandeling

Tbs-gestelden krijgen een behandeling die is afgestemd op hun stoornis en hun persoonlijkheid. Uitgangspunt is hen zoveel mogelijk op hun verantwoordelijkheden aan te spreken. De Nederlandse wet kent geen dwangbehandeling. Ook bij een tbs met bevel tot verpleging is behandeling vrijwillig. Dit heeft als doel de recidivekans te verminderen.

Werkt iemand niet mee aan zijn behandeling, dan betekent het dat de kans op herhaling niet vermindert en beveiliging van de maatschappij noodzakelijk blijft. De rechter zal de tbs dan ook steeds verlengen. Uiteindelijk kan dat betekenen dat de patiënt op een langdurige verblijfsafdeling, ook wel longstay of longcare genoemd, geplaatst wordt. Hierdoor is er wel sprake van indirecte dwang om mee te werken aan de behandeling.

Lengte behandeling

Behandeling in een tbs-kliniek duurt gemiddeld zeven tot acht jaar, maar er is in principe geen van tevoren afgesproken einddatum bekend. Eens in de twee jaar is er sprake van een verlengingszitting over het al dan niet verlengen van de TBS. De patiënt is daarbij persoonlijk aanwezig, samen met een advocaat. De maatregel kan dan met maximaal twee jaar verlengd worden.

De rechter kan ook een voorwaardelijke beëindiging uitspreken. In feite ontstaat dan weer de TBS met voorwaarden. Terbeschikkinggestelden komen niet van de ene op de andere dag weer in de maatschappij. Geleidelijk aan wordt steeds uitgebreider verlof verleend.

Geen straf maar behandeling

Tbs is een vrijheidsbenemende maatregel, gericht op bescherming van de samenleving tegen het gevaar van de veroordeelde. De tbs-gestelde heeft vaak al gevangenisstraf gehad voor het gepleegde delict. De detentiestraf is gericht op vergelding voor dat deel van het delict dat hem aangerekend kan worden. De tbs-maatregel moet – na afloop van de gevangenisstraf - zorgen dat de psychiatrische ziekte of stoornis wordt behandeld, zodat de kans op herhaling zoveel mogelijk wordt voorkomen.

Gevangenenzorg en tbs-gestelden

Bij Gevangenenzorg bieden we hulp aan tbs-gestelden door middel van gesprekken met een vrijwilliger. We doen dit pas als de behandelaar toestemming geeft. Behandelaren van tbs-gestelden kunnen ook bij ons terecht voor meer informatie.  Vrijwilligers die op bezoek gaan in een tbs-kliniek krijgen uiteraard begeleiding vanuit Gevangenenzorg.

Samen werken aan herstel. Daarom kun je altijd je vragen stellen.