'Ik wil beter de gevangenis uitkomen dan ik er in ging.'

Gepubliceerd op 27 februari 2020 door Gevangenenzorg Nederland.

 

Joep was als sportleraar een coach voor vele jongens. Nu zit hij in de gevangenis en werkt hij keihard en doelgericht aan zijn eigen toekomst. Hij wil de gevangenis per se beter verlaten dan hij erin kwam. Onze vrijwilliger Wout staat naast hem, als een coachende vriend.


Joep ziet eruit als een wandelende spierbundel, maar van binnen zit nog altijd de lieve, verlegen jongen die als puber met zijn moeder en broertjes naar Nederland kwam. “Hoe dat was? Ik vond het vooral koud! En dan dat fietsen door de regen naar school, verschrikkelijk!” Gelukkig went het allemaal snel, maar de jonge Joep houdt niet van leren. Of hij heeft nooit geleerd om te leren. Hoe dan ook, hij maakt zijn school niet af. Gelukkig helpt de gemeente hem aan een gesubsidieerde baan. Hij krijgt al snel een relatie met de vrouw met wie hij nog steeds is getrouwd. Ze hebben inmiddels 4 kinderen. 

Zijn start was misschien niet zo makkelijk, maar uiteindelijk klinkt het als een gewoon leven. Hoe kan het dan dat we Joep hier treffen, in de gevangenis? “Ik heb op een gegeven moment een delict gepleegd. Hebberigheid. Ik kan wel zeggen dat het door verkeerde mensen kwam, maar ik wist wat ik deed. Dan zou ik liegen. Ik wist wat ik deed.” Joep wordt gearresteerd en mag zijn proces thuis afwachten. Hij verliest zijn werk en gaat op zoek naar een andere bezigheid. “Ik werd vrijwillig sportleraar. Daar heb ik zelfs een diploma voor gehaald. Mijn eerste echte diploma. Ik gaf kickboks- en gedragslessen. Dat heb ik ruim twee jaar gedaan. Het was een mooie tijd.”


Afscheidsfeest

Ondertussen hangt Joep nog wel een gevangenisstraf van minstens vier jaar boven het hoofd. “Ja, dat was wel een dingetje. Ik wist natuurlijk dat het moment zou komen. Toen ik hoorde dat ik naar de gevangenis moest, ben ik op internet gaan kijken wat er allemaal was. Zo ontdekte ik De Compagnie. En dat werd mijn doel. Want ik wist één ding: ik wil beter uit de gevangenis komen dan ik erin ging.”

“Mijn vrouw en ik hebben alles voorbereid, gespaard, dingen geregeld. Ik heb zelfs een groot afscheidsfeest gekregen toen ik naar de gevangenis ging. Dat was mooi. Maar toen ik hier kwam...” Joep valt even stil. “Dat was niet makkelijk.” Hij herpakt zich. “Weet je, ik maakte met de jongeren altijd een stappenplan. Dus ik heb voor mezelf ook een stappenplan gemaakt. Sportleraar en werken met jongeren, dat kan straks niet meer. Daarom wilde ik naar De Compagnie en lasser worden.”
De Compagnie is een speciale afdeling in de gevangenis in Krimpen aan den IJssel. Het is precies vier jaar geleden dat Gevangenenzorg Nederland deze afdeling in samenwerking met de PI is gestart. Hier worden gevangenen goed voorbereid op hun leven ‘buiten’.


Kei- en keihard leren

Om een lang verhaal kort te maken: Joep solliciteerde naar een plek op De Compagnie en werd daar aangenomen. Hij kreeg de felbegeerde plek op de lasafdeling. Compagnons, zoals de gevangenen hier worden genoemd, krijgen de kans om vakdiploma’s te halen. Dus Joep moest aan de bak. “Ik had nog nooit zo’n machine gezien, maar ik wilde het per se leren. De eerste opleiding duurde negen maanden. Ik wist waar ik vandaan kwam en op m’n cel leren lukte niet, daarom ik ging elke avond in de gemeenschappelijke ruimte drie kwartier zitten leren.” 

Als hij er even niet uitkomt, blijkt hulp dichtbij. “Soms snapte ik helemaal niks van de leerstof. Het leek wel Chinees. Eén van de vrijwilligers van Gevangenenzorg hier heeft een lasbedrijf. Hij legde het me steeds zo goed uit, dat ik het begreep. Zo is het gelukt. Ik slaagde met een acht voor praktijk én een acht voor theorie. Ik was zo blij.” Joep heeft de smaak te pakken en grijpt alle kansen die hij krijgt. “Ik ben verder gegaan met de volgende niveaus. En met m’n veiligheidsdiploma. Ik heb kei- en keihard geleerd, elke dag en ik heb alles gehaald. Nu nog twee te gaan, dan ben ik volleerd lasser.”

De gevangenis beter verlaten

 

Herkenning

Elke veertien dagen komt Wout op bezoek bij Joep. In het dagelijks leven is Wout salesmanager. Daarnaast bezoekt hij al meer dan tien jaar gevangenen. Waarom juist gevangenen? “Dat kan ik wel uitleggen. Ik heb, net als Joep, geen makkelijke jeugd gehad. Daardoor ben ik vaak boos geweest en heb ik niet altijd de juiste keuzes gemaakt. Zonder grote gevolgen, dat was mijn geluk. Nu wil ik jongens helpen die in hetzelfde schuitje zaten, maar minder geluk hadden en dus wel in de gevangenis kwamen.” Wout en Joep herkennen dingen in elkaar, beaamt Joep. “We zijn een beetje hetzelfde: gevoelige mensen met een ingewikkelde achtergrond. Daardoor snappen we elkaar. Ik kan met Wout over alles praten. Familie, werk, problemen of als ik ruzie heb gehad met iemand. Ik kan het allemaal bij hem kwijt.”

Wout heeft in al die jaren ook zelf veel geleerd van de gesprekken met Joep en andere gevangenen. “Die contacten maken me tot de man die ik wil zijn. Die ik kan zijn. Ik was altijd redelijk zwart-wit. Goed is goed, fout is fout. Hier heb ik geleerd om zonder oordeel naar iemands verhaal te luisteren. Je kunt de ander zien als iemand die iets op z’n kerfstok heeft, maar ik vind het veel belangrijker om te leren zien wie die iemand echt is, wat hem beweegt.” Wie is Joep dan echt, volgens Wout? “Joep is druk en aanwezig, maar dat verlegen jongetje van toen zit er nog steeds in. En Joep weet wat hij wil. Voor zichzelf, maar hij wil ook van betekenis zijn voor anderen. Je ziet de vader in hem. Hij is geen doetje, maar echt iemand met kwaliteiten.”


Kansen

Met een strafblad kun je geen sportleraar worden. Toch mag Joep nog één keer deze kwaliteit laten zien, tijdens de viering van het vierjarig bestaan van De Compagnie. Hij organiseert een badmintontraining en een lesje in zelfverdediging. Wout is die dag assistent-coach. “En hij moet ook bidden na afloop, want dat kan hij heel goed.” Dat moet Joep even uitleggen. “Vaak als we samen hebben gepraat of als we een rondje lopen op de binnenplaats, bidt Wout voor alles. Hij is er goed in, zegt precies de goede dingen.” 

Joep gelooft zelf ook in God. “Ik ben meer van het danken. Want ik krijg zoveel kansen op De Compagnie. En er zijn zoveel dingen die ik heb gehaald, waarvan ik dacht dat ik ze nooit zou halen. Daar dank ik God voor.”

Tekst: Ineke Kouwenberg

********

Wat is De Compagnie?

De Compagnie is een project waarbij Gevangenenzorg Nederland een soort van ‘eigen vleugel’ heeft binnen de gevangenis van Krimpen aan den IJssel. In 2016 zijn we samen dit unieke project gestart.

Het doel van De Compagnie is om gevangenen te bemiddelen naar werk. Dat lukt goed: sinds de start in februari 2016 zijn al 48 gevangenen naar een baan bemiddeld. Slechts één gevangene heeft gerecidiveerd. Deelname is vrijwillig. Gevangenen solliciteren zelf naar een plek op De Compagnie. Maar de selectieprocedure is best pittig; van alle sollicitanten wordt slechts een kwart aangenomen. De afgelopen vier jaar zijn we met 76 compagnons (zo worden de gevangenen hier genoemd) aan de slag gegaan. Bij aankomst op De Compagnie schrijft de compagnon zijn Compagnieplan met persoonlijke leerdoelen en wordt hij gekoppeld aan een persoonlijke vrijwilliger die hem volgt en hem begeleid bij het werken aan die leerdoelen. 

Op De Compagnie werken compagnons langere dagen zodat het werkritme van buiten ook tijdens detentie al wordt geleerd. Daarnaast volgen veel compagnons een opleiding, volgen ze de SOS Cursus (onze eigen herstelrechtcusus) en is er ruimte voor sport en voor bezoek. De groep compagnons krijgt veel eigen verantwoordelijkheid. Zo koken zij dagelijks met elkaar en zij eten gezamenlijk. De celdeuren zijn vier dagen per week open tot 21.30 uur. Die avonden zijn onze vrijwilligers aanwezig op de afdeling en is er ruimte voor eigen invulling, zoals sport, spelletjes of een goed gesprek. 

Op dit moment is er ruimte voor veertien compagnons, maar we hopen dat Justitie dit jaar groen licht geeft om uit te breiden naar dertig cellen. Op onze website staan twee onderzoeken naar de (financiële) impact van De Compagnie.

 

Help ook mee

Deze bijzondere aanpak op De Compagnie heeft succes!  De afgelopen vier jaar zijn 76 ‘compagnons’, zoals de gevangenen hier worden genoemd, begeleid. Van hen zijner 48 door onze arbeidsadviseurs aan werk geholpen. In 2020 willen we tenminste 11 compagnons bemiddelen naar werk en zo voorkomen dat ze opnieuw de criminaliteit in gaan. Help je mee?  We kunnen dit werk alleen doen met de financiële steun van veel mensen! 

Ja ik geef voor een betere toekomst

 

 

 

Terug naar het overzicht
Samen werken aan herstel. Daarom kun je altijd je vragen stellen.

NIEUWSBRIEF

Mis de ingrijpende verhalen van gevangenen en hun familieleden niet.
Inschrijven voor de nieuwsbrief