Doe normaal, je maakt een geintje

Gepubliceerd op 30 maart 2016 door Gevangenenzorg Nederland.

Alleen maar luisteren


Oprechte belangstelling. Luisteren zonder oordeel. Antoinette weet hoe belangrijk dat is, juist nu haar man Marcel in detentie zit. De omgeving staat klaar met goedbedoelde adviezen en duidelijke meningen. Maar Gevangenenzorg-vrijwilliger Wyneke biedt gewoon een luisterend oor. En dat maakt een wereld van verschil.

Marcel en Antoinette zijn al 26 jaar een stel. Ze hebben twee kinderen en zijn druk met allerlei zaken rond huis, werk en familie. Een gezin als alle andere.

Tot die woensdagmiddag waarop Marcel niet naar huis komt. Antoinette: “Hij zou eigenlijk eerder thuis komen, maar hij kwam maar niet. Ik kreeg ‘m telefonisch niet te pakken. Dat was vreemd. ” Antoinette belt een collega van haar man, die zegt ook niet te weten waar haar man is. Maar even later belt diezelfde collega terug. “Hij zei: ‘Ga eens zitten. Ik moet je iets vertellen: Marcel is opgepakt’. Dus ik zeg: ‘doe normaal, je maakt een geintje ..’‘Nee,’ zegt hij, ‘het is ècht waar. Ik mag het eigenlijk niet vertellen, maar je was zo ongerust.’”

Een paar uur later zitten er twee rechercheurs bij Antoinette op de bank. Ze bevestigen wat ze nauwelijks kan geloven: haar man is gearresteerd op verdenking van een ernstig delict. Als de politie vertrekt blijft Antoinette achter, met haar moeder en een vriendin die zijn gekomen om haar te steunen. “Ja, dan stort alles wel even in. Ik was een beetje in paniek. Ik wilde Marcel spreken, van hem horen wat er gebeurd was. Maar dat kon niet.”

Pas na drie dagen krijgt Antoinette haar man aan de lijn. Marcel vertelt direct dat zijn arrestatie terecht is. Dan dringt de waarheid langzaam tot haar door. “Ik moest zo huilen, het was gewoon niet te bevatten. Marcel is zo’n aardige man. Hij is niet zo… Dacht ik. Maar achteraf hoorde ik dus anders…”

Eerlijkheid

Nu Antoinette zeker weet dat Marcel terecht vast zit, wil ze het ook de kinderen vertellen. “Dat heb ik die vrijdag meteen gedaan. Ik wilde dat ze zouden weten wat er aan de hand was. En dat ze dat van mij zouden horen, niet via een ander.”

Diezelfde eerlijkheid vraagt ze ook van Marcel. “Ik zei: ik wil dat jij me precies vertelt wat er allemaal gebeurd is. Dat wil ik niet van de politie horen. Toen ik uiteindelijk wist wanneer ik op bezoek mocht komen ben ik alleen bij hem op bezoek gegaan en hebben we een heel gesprek gehad waarin hij alles heeft verteld.” Ook tegenover de politie doet Marcel zijn hele verhaal. “Z’n advocaat adviseerde anders, maar Marcel wilde het zo.”
Dat Marcel verantwoordelijkheid voor zijn daden, zonder excuses te bedenken, dat raakt Antoinette. Ondanks haar boosheid. “Hij is zo eerlijk over wat hij gedaan heeft, daarom kan ik die 26 jaar niet ineens afsluiten en hem zomaar loslaten. Ik heb hem gezegd dat ik hem ondanks alles toch vergeef.”

Straks, als Marcel vrijkomt, wil Antoinette hun relatie voorzichtig een nieuwe kans geven. “Maar,” zegt ze “dat wordt me wel heel moeilijk gemaakt. Door de familie en de omgeving. Ze nemen me kwalijk dat ik contact met hem houd. Ik begrijp dat aan de ene kant wel, maar zij kennen hem niet zoals ik hem ken. Ze hebben hem al die tijd ook niet meer gesproken.” De familie steunt Antoinette en de kinderen waar ze kunnen. Maar over Marcel praten ze niet of nauwelijks.

Begrip

In de gevangenis krijgt Marcel regelmatig bezoek van een vrijwilliger van Gevangenenzorg Nederland. Hij denkt dat dat voor zijn vrouw ook een goed idee is en geeft haar een foldertje over familiezorg. Het spreekt Antoinette direct aan. “Met anderen kan je niet praten over hoe is het in de gevangenis. En over mijn situatie heeft iedereen een mening. Ik had behoefte aan iemand die begrip heeft voor mijn situatie. En niet oordeelt.”

Zo komt Wyneke van Horssen op haar pad. Wyneke heeft ervaring als maatschappelijk werkster en studeert Godsdienst Pastoraal Werk. Ze kent het werk van Gevangenenzorg via vriendinnen. Als ze na een periode in het buitenland op zoek is naar zinvol vrijwilligerswerk, meldt ze zich aan als bezoekvrijwilliger. Antoinette is haar eerste hulpvrager. “Ik ken haar nu vier maanden en we hebben om de week contact. De ene keer bellen we, de andere keer zit ik bij haar op de bank,” vertelt Wyneke. “Ik had geen idee wat ik moest verwachten, maar Antoinette is heel open, ze praat heel makkelijk. Hoe verdrietig de situatie ook is, het is meestal gezellig en goed om hier te komen.”

Alleen in je verhaal

Wyneke heeft veel respect voor Antoinette. “Er komt veel op haar af. Je man zit vast, zijn inkomen valt ineens weg. En dan heb je nog twee kinderen voor wie alles doorgaat. Daar staat ze allemaal alleen voor.”

Maar Antoinette vindt die praktische kant niet eens het lastigste. Ze vertelt hoe de meeste vrienden afhaakten, omdat ze de situatie te lastig vonden. En bij veel anderen kan ze haar verhaal ook niet kwijt. “Dat is het ergste, dat je alleen staat in je verhaal. Want je kunt je echte gevoel niet delen. Mensen willen het niet horen. Daarom is Wyneke zo belangrijk: met haar kan ik over dingen praten waar ik met niemand anders over kan praten.”
Zo ziet Wyneke haar rol ook. Als luisterend oor helpt ze Antoinette om haar mening te vormen. “Want jij moet in alles je eigen weg vinden,” zegt ze tegen Antoinette, “met de kinderen, met Marcel. En al die mensen en instanties hebben daarin een specifieke rol. Maar als vrijwilliger kom ik gewoon koffiedrinken. En luisteren.”

Elke avond een gebedje

Het is trouwens echt niet zo dat Wyneke helemaal niets zegt. De dames hebben samen hele gesprekken. Soms komt zo’n gesprek op Wyneke’s inspiratiebron, het geloof. “Ik vind het mooi dat Gevangenenzorg werkt vanuit de Bijbelse opdracht ‘Gedenkt de gevangenen’ en sta daar ook helemaal achter.” Antoinette noemt zichzelf ook wel gelovig, al is ze niet zo opgevoed. “Ik zoek m’n weg nog daarin. Ik geloof in God en ben ook bezig met spiritualiteit. Het is voor mij vooral een gevoel, dat ik m’n ding kwijt kan. En elke avond bid ik met m’n dochter een gebedje.”

Omzien

Antoinette is blij met Gevangenenzorg Nederland. Ook de cadeautjes die namens haar man bezorgd worden op verjaardagen en feestdagen, worden bijzonder op prijs gesteld. Op haar beurt kijkt Antoinette ook om naar mensen die hulp nodig hebben. Juist door haar ervaring als partner van een gedetineerde. “Laatst sprak ik iemand waarvan ik vermoedde dat haar partner ook was opgepakt. Ik heb er heel lang over nagedacht of ik haar durfde aanspreken. Maar ik heb het toch gedaan en dat was goed.” De volgende keer geeft ze haar een folder van familiezorg van Gevangenenzorg Nederland. Ze weet immers zelf hoe belangrijk het is: iemand die zonder oordeel naar je luistert.

Tekst: Ineke Kouwenberg

Bookmark and Share
Terug naar het overzicht
Samen werken aan herstel. Daarom kun je altijd je vragen stellen.

NIEUWSBRIEF

Mis de ingrijpende verhalen van gevangenen en hun familieleden niet.
Inschrijven voor de nieuwsbrief