Column: Verstrooiing

Gepubliceerd op 27 februari 2020 door Gevangenenzorg Nederland.


‘Vandaar dat de gevangenis zo’n vreselijke straf is.’

Ik ben bezig in een boek dat zeker geen roman is, maar wél een verhaal vertelt: Gedachten van Blaise Pascal. In christelijk Nederland is hij vooral bekend van het briefje dat na zijn dood gevonden werd in de jas die hij toen droeg. Ingenaaid in de zoom zat een notitie: ‘VUUR God van Abraham, God van Izak, God van Jakob niet van de filosofen en geleerden. Zekerheid. Zekerheid. Gevoel. Vreugde. Vrede. God van Jezus Christus. (…) Vreugde, vreugde, vreugde, tranen van vreugde. Ik heb Hem verlaten. “Mij hebben ze verlaten, de Bron van levend water.”
“Mijn God, zult Gij mij verlaten? Mocht ik niet eeuwig van Hem gescheiden zijn!”
“Dit is het eeuwige leven dat zij U kennen, de enige, ware God, en Jezus Christus die Gij gezonden hebt.” (…) “Uw woord zal ik niet vergeten.” AMEN.’

De toen 31-jarige Pascal schreef dat in de nacht van 23 november 1654 toen hij Johannes 17 las. Hierin is het gebed van Jezus tot Zijn Vader opgenomen. Hij noemt het zelf ‘het jaar der genade’. Genade voor een genie.

 

Plichten of passie

Nu dat citaat over het vreselijke van de gevangenisstraf. Dat heeft te maken met verstrooiing. Mensen doen er alles aan, volgens Pascal, om afgeleid te worden van het denken aan hun sterfelijkheid. En ‘om dat te verhelpen, zijn ze op het idee gekomen gelukkig te worden door daar totaal niet aan te denken’. Dat kan door plichten of passie, als je maar druk bent. ‘Vandaar dat de mensen zo van rumoer en beweging houden, vandaar dat de gevangenis zo’n vreselijke straf is en de vreugde van eenzaamheid iets onbegrijpelijks.’

Nu zijn we bijna 400 jaar verder dan Pascal. De vieze gevangenissen van toen zijn niet te vergelijken met de Penitentiaire Inrichtingen van vandaag. Maar die zin arresteerde wel mijn denken. Ik had ‘m totaal niet verwacht. Is die straf nu nog zo vreselijk? Verstrooiing genoeg toch in de bajes? Tv, bezoek, sport, beklagmogelijkheden etc. De benaming van onze gevangeniswereld doet nog wel afzondering vermoeden. Penitentie, boete doen. Inkeer. Tegenwoordig heet het ‘terugdringen recidive’ en ‘gedragsinterventie’. De enige vrijheid die je dan nog hebt, is kiezen of delen. Je échte vrijheid is weg. Ik geloof dat die bajes nog steeds een vreselijke straf is. Ik bedoel, heb er maar vrees voor zo de regie uit handen te moeten geven (en schaamte over je af te roepen).

 

'Genadig geluk'

Mijn vrijwillige collega Wout heeft het geluk aan zijn kant gehad. Hem kennend zal hij ‘genadig geluk’ bedoelen. Nu brengt hij verstrooiing bij Joep. Ik denk dat als Pascal nu geleefd zou hebben, hij zomaar zijn voorbeeld gevolgd zou kunnen hebben: ‘Ik blijf iedereen trouw’, schrijft Pascal, ‘… en heb een diepe genegenheid voor degenen met wie God mij nauwer verbonden heeft (…) bij al mijn daden heb ik God voor ogen, Die ze moet beoordelen, aan wie ik ze alle gewijd heb. Zo zijn mijn gevoelens’. 

Gevangenen bezoeken, (het goede) delen in de verstrooiing. En om met Pascal te eindigen, ‘het hart heeft zijn redenen, die het verstand niet kent’. Dát is het geheim van genade!

Met gevangen groet

Hans Barendrecht
directeur bestuurder

Terug naar het overzicht
Samen werken aan herstel. Daarom kun je altijd je vragen stellen.

NIEUWSBRIEF

Mis de ingrijpende verhalen van gevangenen en hun familieleden niet.
Inschrijven voor de nieuwsbrief